ప్రభుత్వ బడి నుంచి ప్రపంచ వేదిక వరకు…
నమస్తే ఇందూర్, భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా జూలై 10
అశ్వారావుపేట మట్టిలో పుట్టిన విద్యా దీప్తి – డా. రామకృష్ణ కొలికిపోగు
“ఈ రోజు నేర్చుకుంటేనే… రేపటి భవిష్యత్తుకు నాయకత్వం వహించగలం” (Learn Today… Lead Tomorrow) అనే జీవన తత్వాన్ని ఆచరణలో చూపిస్తున్న తెలంగాణ విద్యావేత్త
ప్రత్యేక కథనం | విద్యా విశ్లేషణ
భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా అశ్వారావుపేటలోని ప్రభుత్వ పాఠశాలలో చదువుకున్న ఒక సాధారణ విద్యార్థి… నేడు రాష్ట్ర, జాతీయ, అంతర్జాతీయ స్థాయిలో విద్య, పరిశోధన, సామాజిక సేవ, సాంకేతిక విజ్ఞానం, నాయకత్వం వంటి విభిన్న రంగాల్లో తనదైన ముద్ర వేస్తూ, వేలాది మంది విద్యార్థులకు స్ఫూర్తిగా నిలుస్తున్నారు. ఆ వ్యక్తే హైదరాబాద్లోని చైతన్య భారతి ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (CBIT)లో ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ విభాగం ప్రొఫెసర్ డా. రామకృష్ణ కొలికిపోగు.
ఇటీవల దేశంలోని ప్రముఖ వృత్తి సేవా సంస్థ కంప్యూటర్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియా (Computer Society of India – CSI) హైదరాబాద్ చాప్టర్ ప్రకటించిన “అవుట్స్టాండింగ్ సీఎస్ఐ ఫ్యాకల్టీ వాలంటీర్ (మేల్) అవార్డు – 2026” కు డా. రామకృష్ణ ఎంపిక కావడం విద్యా రంగంలో విశేష చర్చకు దారితీసింది. కంప్యూటర్ సైన్స్, సమాచార సాంకేతిక రంగాల్లో విద్యార్థుల అభివృద్ధి, అధ్యాపక సేవలు, సాంకేతిక విజ్ఞాన వ్యాప్తి, పరిశ్రమ–విద్యాసంస్థల అనుసంధానం, సమాజానికి ఉపయోగపడే కార్యక్రమాల్లో ఆయన చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా ఈ అవార్డును ప్రదానం చేయనున్నారు.
ఈ పురస్కారం ఒక్కరోజులో లభించిన గుర్తింపు కాదు. దాదాపు రెండు దశాబ్దాలుగా విద్య, పరిశోధన, సామాజిక సేవ, వృత్తిపరమైన సంస్థల్లో నాయకత్వం, విద్యార్థి అభివృద్ధి వంటి రంగాల్లో నిరంతర కృషి చేసిన ఫలితం. అందుకే విద్యా రంగానికి చెందిన పలువురు ప్రముఖులు ఈ అవార్డును ఒక వ్యక్తికి లభించిన గౌరవంగా కాకుండా, విలువలతో కూడిన విద్యా సేవలకు దక్కిన గుర్తింపుగా అభివర్ణిస్తున్నారు.
డా. రామకృష్ణ ప్రస్థానం ఎంతో మందికి స్ఫూర్తినిచ్చే కథ. అశ్వారావుపేటలోని ప్రభుత్వ పాఠశాలలోనే మొదటి తరగతి నుంచి పదో తరగతి వరకు విద్యాభ్యాసం పూర్తి చేసిన ఆయన, పరిమిత వనరుల మధ్యనే ఉన్నత విద్యను అభ్యసించి, తన ప్రతిభ, క్రమశిక్షణ, నిరంతర శ్రమతో ఉన్నత శిఖరాలను అధిరోహించారు. గ్రామీణ నేపథ్యం, ఆర్థిక పరిమితులు, అవకాశాల కొరత వంటి పరిస్థితులను అడ్డంకులుగా కాకుండా, జీవిత పాఠాలుగా మలుచుకున్న ఆయన ప్రయాణం నేటి యువతకు ఒక సందేశంగా నిలుస్తోంది.
విద్యార్థిగా ఉన్నప్పటి నుంచే చదువుపై అంకితభావం, గురువుల పట్ల గౌరవం, సమయపాలన, నిరంతర అభ్యాసం ఆయన వ్యక్తిత్వాన్ని తీర్చిదిద్దిన ప్రధాన లక్షణాలుగా సహచరులు గుర్తు చేసుకుంటారు. నేటికీ ఆయన తరచూ చెప్పే “ప్రతిభ ఒక్కటే విజయాన్ని ఇవ్వదు. క్రమశిక్షణతో కూడిన నిరంతర అభ్యాసమే శాశ్వత విజయానికి పునాది” అనే మాటలు, ఆయన జీవితానికే అద్దం పడతాయి.
ప్రస్తుతం చైతన్య భారతి ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీలో ప్రొఫెసర్గా సేవలందిస్తున్న డా. రామకృష్ణ, తరగతి గదిలో పాఠాలు చెప్పే ఉపాధ్యాయుడిగానే కాకుండా, విద్యార్థుల్లో నాయకత్వం, పరిశోధనా దృక్పథం, ఆవిష్కరణలపై ఆసక్తి, సామాజిక బాధ్యత వంటి విలువలను పెంపొందించేందుకు కృషి చేస్తున్నారు. ఆయన మార్గదర్శకత్వంలో అనేక మంది విద్యార్థులు దేశ, విదేశాల్లో ఉన్నత విద్య, పరిశోధన, పరిశ్రమల్లో తమ ప్రతిభను చాటుతున్నారు.
పరిశోధన రంగంలోనూ ఆయన విశేష కృషి చేశారు. కృత్రిమ మేధస్సు (Artificial Intelligence), యంత్ర అభ్యాసం (Machine Learning), సహజ భాషా ప్రక్రియ (Natural Language Processing), డేటా సైన్స్, కంప్యూటర్ విజన్ వంటి రంగాల్లో 70కు పైగా పరిశోధనా పత్రాలను జాతీయ, అంతర్జాతీయ జర్నల్స్, సదస్సుల్లో ప్రచురించారు. పరిశోధన అనేది కేవలం అకాడమిక్ అవసరాల కోసం కాకుండా, సమాజ సమస్యలకు పరిష్కారాలు చూపే దిశగా ఉండాలనే అభిప్రాయాన్ని ఆయన నిరంతరం వ్యక్తం చేస్తుంటారు.
విద్యా, పరిశోధన, సామాజిక సేవలకు గుర్తింపుగా డా. రామకృష్ణకు అనేక ప్రతిష్ఠాత్మక పురస్కారాలు లభించాయి. 2013లో అంతర్జాతీయ IEEE ఉత్తమ పరిశోధనా పత్ర పురస్కారం, 2020లో రోటరీ క్లబ్ సేవా పురస్కారం, 2021లో సావిత్రిబాయి ఫూలే జాతీయ ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ పురస్కారం, 2022లో తెలంగాణ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ అసోసియేషన్ (TITA) సోషల్ ఇన్నోవేషన్ ఎక్సలెన్సీ అవార్డు, 2023లో ఉపాధ్యాయ రత్న పురస్కారం, 2024లో ఐకానిక్ బెస్ట్ టీచర్ అవార్డు, 2026లో IEEE SSIT MDEI గ్లోబల్ అవార్డు, తాజాగా CSI అవుట్స్టాండింగ్ ఫ్యాకల్టీ వాలంటీర్ అవార్డు ఆయన అందుకున్న విశిష్ట గౌరవాల్లో కొన్ని.
అయితే డా. రామకృష్ణ సేవలు తరగతి గదులకు మాత్రమే పరిమితం కాలేదు. విద్య ద్వారానే సమాజంలో శాశ్వత మార్పు సాధ్యమనే విశ్వాసంతో ఆయన విజ్డమ్ సొసైటీ (Wisdom Society)ను స్థాపించారు. విద్య (Education), ఉపాధి (Employment), పారిశ్రామికత (Entrepreneurship), సాధికారత (Empowerment) అనే నాలుగు ప్రధాన సూత్రాలను కేంద్రంగా చేసుకుని గ్రామీణ యువత, పేదలు, వెనుకబడిన వర్గాలు, మహిళల అభ్యున్నతికి ఈ సంస్థ ద్వారా వివిధ కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నారు.
గ్రామీణ విద్యపై ఆయనకు ఉన్న ప్రత్యేకమైన ఆలోచనలతో **నెక్స్ట్ జనరేషన్ ఎడ్యుకేషనల్ ట్రస్ట్ (Next Generation Educational Trust)**ను ఏర్పాటు చేశారు. గ్రామాల్లో చదివే పిల్లలకు కూడా నగరాల్లోని విద్యార్థులకు లభించే నాణ్యమైన విద్య, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, ప్రపంచ స్థాయి అవకాశాలు అందుబాటులోకి రావాలని ఈ ట్రస్ట్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. గ్రామీణ భారత అభివృద్ధికి విద్యే శాశ్వత పెట్టుబడి అనే నమ్మకంతో ఈ సంస్థ పనిచేస్తోంది.
చైతన్య భారతి ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీలో ఆయన స్థాపించిన వి-మేధా క్లబ్ (VMedha Club) మరో విశిష్ట కార్యక్రమంగా నిలిచింది. “సమాజ హితం కోసం సాంకేతికత” (Tech for Social Good) అనే భావనతో విద్యార్థులను సామాజిక సమస్యలకు సాంకేతిక పరిష్కారాలు ఆలోచించే దిశగా ప్రోత్సహిస్తోంది. కృత్రిమ మేధస్సు, డేటా సైన్స్, సైబర్ భద్రత, డిజైన్ థింకింగ్, సామాజిక ఆవిష్కరణలపై విద్యార్థుల్లో అవగాహన పెంపొందిస్తోంది.
జాతీయ స్థాయితో పాటు అంతర్జాతీయ వేదికలపైనా డా. రామకృష్ణ సేవలు గుర్తింపు పొందాయి. ప్రస్తుతం ఆయన IEEE SSIT హైదరాబాద్ సెక్షన్ చాప్టర్ ఉపాధ్యక్షుడిగా (Vice Chair), అలాగే IEEE SSIT EduCom–RAISE గ్లోబల్ కమిటీ సభ్యుడిగా బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నారు. పాఠశాల విద్యలో STEM, బాధ్యతాయుత కృత్రిమ మేధస్సు (Responsible AI), సాంకేతిక ఆధారిత అభ్యాస కార్యక్రమాలను బలోపేతం చేయడంలో ఆయన చురుకైన పాత్ర పోషిస్తున్నారు.
ఇటీవల IEEE SSIT నిర్వహించిన Member Development and Engagement Initiative (MDEI) కింద ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎంపికైన 12 మంది నాయకుల్లో ఒకరిగా డా. రామకృష్ణ ఎంపిక కావడం విశేషం. ఆ కార్యక్రమం ద్వారా లభించిన గ్రాంట్ను వ్యక్తిగత అవసరాలకు వినియోగించకుండా, పాఠశాల విద్యార్థుల కోసం “బాధ్యతాయుత కృత్రిమ మేధస్సు – సైబర్ సురక్షిత భవిష్యత్తు” అనే అవగాహన కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించడం ఆయన సేవా దృక్పథాన్ని ప్రతిబింబించింది.
విద్యా విధానంపై డా. రామకృష్ణ అభిప్రాయాలు కూడా ఆలోచింపజేసేవిగా ఉంటాయి. భారతదేశం వంటి విశాల దేశానికి ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ విద్యా వ్యవస్థలు రెండూ అవసరమేనని, అయితే ప్రభుత్వ విద్య నాణ్యతలో, ఫలితాల్లో, ఆవిష్కరణల్లో ప్రైవేట్ విద్యతో పోటీ పడాలని ఆయన అభిప్రాయపడుతుంటారు. ప్రభుత్వ పాఠశాలలో చదివిన వ్యక్తిగా ప్రభుత్వ విద్యపై ఆయనకు ఉన్న విశ్వాసం ఆయన ప్రతి ప్రసంగంలో ప్రతిఫలిస్తుంది.
సామాజిక సమానత్వం విషయంలో కూడా ఆయన స్పష్టమైన దృక్పథాన్ని కలిగి ఉన్నారు. “అవకాశాలు పుట్టుకను బట్టి కాదు… ప్రతిభను బట్టి రావాలి” అనే భావనను ఆయన నిరంతరం ముందుకు తీసుకెళ్తున్నారు. పేదరికం, గ్రామీణ నేపథ్యం, సామాజిక పరిస్థితులు విద్యార్థుల ప్రతిభను అణచివేయకూడదని, అలాంటి పరిస్థితుల నుంచి వచ్చిన పిల్లలకు అదనపు ప్రోత్సాహం అందించడం సమాజ బాధ్యత అని ఆయన విశ్వసిస్తారు.
“ఈ రోజు నేర్చుకుంటేనే… రేపటి భవిష్యత్తుకు నాయకత్వం వహించగలం” (Learn Today… Lead Tomorrow) అనే నినాదం డా. రామకృష్ణ జీవితంలో ఒక మాట మాత్రమే కాదు, ఆచరణగా కనిపిస్తుంది. నేడు ఆయన శిష్యులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా తమ ప్రతిభను చాటుతుండగా, ఆయన మాత్రం గ్రామీణ భారత భవిష్యత్తును విద్య, సాంకేతికత, విలువలతో నిర్మించాలనే లక్ష్యంతో తన ప్రయాణాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు.
అశ్వారావుపేట ప్రభుత్వ బడి నుంచి ప్రారంభమైన ఈ ప్రయాణం నేడు ప్రపంచ వేదికల వరకు చేరింది. తాజాగా ప్రకటించిన కంప్యూటర్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియా “అవుట్స్టాండింగ్ సీఎస్ఐ ఫ్యాకల్టీ వాలంటీర్ అవార్డు–2026” ఆయన వ్యక్తిగత విజయానికి మాత్రమే కాదు; గ్రామీణ నేపథ్యం నుంచి వచ్చిన ప్రతి విద్యార్థికి, ప్రభుత్వ పాఠశాలలపై విశ్వాసం ఉంచిన ప్రతి ఉపాధ్యాయుడికి, విద్య ద్వారానే సమాజ మార్పు సాధ్యమని నమ్మే ప్రతి ఒక్కరికీ ఒక ప్రేరణగా నిలుస్తోంది. ఆయన ప్రస్థానం, గ్రామీణ భారతాన్ని విద్యా శక్తితో మార్చాలనే ఒక నిరంతర ఉద్యమంగా కొనసాగుతోంది.
